وج (سطح شیبدار)

وج (Wedge) یک ابزار ساده و کاربردی در فیزیوتراپی و توانبخشی است که با قرار دادن پا روی یک سطح شیب‌دار، مچ پا را به سمت دورسی‌فلکشن (Dorsiflexion) می‌برد. این وضعیت باعث کشش عضلات پشت ساق، به‌خصوص گاستروکنمیوس و سولئوس، و ایجاد شرایط مناسب برای تمرین دامنه حرکتی مچ می‌شود.
برای چه افرادی مناسب است؟
۱. افراد با کوتاهی و سفتی عضلات ساق
برای افرادی که عضلات پشت ساق آنها دچار خشکی یا کاهش انعطاف‌پذیری شده است.
۲. افراد با محدودیت حرکتی مچ پا
وج می‌تواند در برنامه‌های تمرینی با هدف افزایش دامنه دورسی‌فلکشن مچ پا استفاده شود.
۳. بیماران نورولوژیک
در برخی برنامه‌های توانبخشی بیماران مبتلا به اختلالات حرکتی، از جمله پس از سکته مغزی، می‌تواند تحت نظر فیزیوتراپیست استفاده شود. در یک مطالعه، تمرین ایستادن روی سطح شیب‌دار در بیماران همی‌پارزی پس از سکته با بهبود برخی شاخص‌های عملکرد راه‌رفتن همراه بود.
۴. ورزشکاران
برای بهبود انعطاف‌پذیری ساق و مچ و آماده‌سازی اندام تحتانی قبل یا بعد از تمرین.
۵. افراد دارای مشکلات عملکردی پا و مچ
به‌عنوان ابزار کمکی در برنامه توانبخشی برای برخی مشکلات مرتبط با ساق، مچ، پاشنه و کف پا قابل استفاده است؛ اما انتخاب تمرین باید متناسب با علت مشکل باشد.
چه تمرین‌هایی می‌توان با آن انجام داد؟
تمرین ۱ — کشش عضلات پشت ساق
پاها روی سطح شیب‌دار قرار می‌گیرند و پاشنه‌ها روی سطح باقی می‌مانند. فرد بدن را در وضعیت کنترل‌شده نگه می‌دارد تا کشش ملایمی در پشت ساق ایجاد شود.
هدف:
کاهش خشکی عضلات ساق و بهبود انعطاف‌پذیری.
تمرین ۲ — کشش گاستروکنمیوس
زانوها در حالت نسبتاً صاف قرار می‌گیرند و پا روی وج قرار می‌گیرد.
این وضعیت بیشتر روی Gastrocnemius تأکید دارد.
تمرین ۳ — کشش سولئوس
همان وضعیت با خم شدن ملایم زانوها انجام می‌شود.
به دلیل تفاوت عملکردی این دو عضله، تغییر وضعیت زانو باعث تغییر تأکید تمرین از گاستروکنمیوس به Soleus می‌شود.
تمرین ۴ — افزایش دامنه حرکتی مچ
فرد روی وج می‌ایستد و با حفظ تماس پاشنه با سطح، به‌صورت کنترل‌شده روی وضعیت دورسی‌فلکشن مچ کار می‌کند.
هدف:
بهبود تحرک مچ و آماده‌سازی آن برای فعالیت‌هایی مثل راه رفتن، اسکوات و انتقال وزن.
تمرین ۵ — ایستادن و انتقال وزن
در سطح پیشرفته‌تر، فرد می‌تواند روی وج در حالت ایستاده، با حفظ تعادل، وزن بدن را به شکل کنترل‌شده جابه‌جا کند.
اهداف:
کنترل اندام تحتانی
کنترل وضعیت مچ
انتقال وزن
تمرین تعادل و کنترل پاسچر
این نوع استفاده باید مخصوصاً در بیماران تعادلی با نظارت درمانگر انجام شود.
تمرین ۶ — تمرین عملکردی اسکوات
در افراد مناسب و پس از ارزیابی فیزیوتراپیست، می‌توان از وج برای ایجاد وضعیت پاشنه بالاتر از پنجه و تمرین اسکوات استفاده کرد.
این تمرین بیشتر برای افراد سالم و ورزشکاران یا مراحل مناسب توانبخشی کاربرد دارد و نباید به‌عنوان تمرین عمومی برای هر بیمار تجویز شود.

سایز کوچک 45×35 سانتی متر
سایز متوسط 55×45 سانتی متر
سایز بزرگ 65×55 سانتی متر